Experts dagen Vlaamse Klimaattop uit

 


Mobiliteitsexpert - 'de andere' Kris Peeters: 'We moeten duidelijke keuzes maken met meer verbeelding.'

Foto 'de andere' Kris Peeters, mobiliteitsexpert

Volgens mobiliteitsexpert Kris Peeters leven we vandaag in een Mad-Max-scenario: alles moet sneller, meer, groter en beter, zelfs als dat de leefbaarheid onder druk zet. ‘We moeten van een groei-economie naar een bloeimaatschappij, waarin de economie een belangrijke plaats heeft, maar niet alles dicteert’, zegt Peeters. Daarvoor moeten we volgens hem afstappen van het en-en-verhaal. Zolang we ruimte maken voor auto’s, laten mensen de auto namelijk niet staan. Peeters stelt voor om elke beleidsbeslissing te onderwerpen aan een mobiliteitstoets. ‘Alles staat met elkaar in verband. Daarom kan de mobiliteitstoets dienen als een kompas dat aangeeft of we goed bezig zijn.’

Volgens de mobiliteitsexpert moeten we duidelijke keuzes met meer verbeelding maken. Daarvoor is er een wervend verhaal nodig, maar de kiemen zijn er al: ‘Als je de Vlaming vraagt waar hij graag zou wonen, beschrijft hij een omgeving die erg lijkt op de autovrije Vaubansite in Freiburg. We willen dus eigenlijk allemaal hetzelfde’, zegt Peeters.

We moeten ons ook weghouden van gemakzuchtige oplossingen: ‘Ik zou het bijvoorbeeld een goede maatregel vinden dat er geen verharding van de bodem meer mag bijkomen in Vlaanderen. Als je dan een weg wil aanleggen, moet je gaan kijken op welke andere plekken wegen te breed zijn of parkeerplaatsen overbodig zijn. Dat komt niet enkel de mobiliteit, maar ook het klimaat ten goede’, zegt Peeters.

Top


Joris Relaes (Administrateur-generaal Instituut Landbouw- en Visserij Onderzoek (ILVO): ‘De landbouw moet vooral met technologische innovatie haar bijdrage aan klimaatneutraliteit verlenen.’

Foto Joris Relaes, ILVO

De landbouwsector is in het klimaatverhaal een buitenbeentje omdat de grootste uitstoot er niet van CO2, maar van methaan en lachgas afkomstig is. ‘Methaan is 21 keer straffer dan CO2, maar het voordeel is wel dat het na ongeveer 12 jaar uit de atmosfeer verdwijnt, bij CO2 en lachgas duurt dat meer dan 100 jaar’, zegt Relaes. Omdat de landbouw met levend materiaal werkt, is nuluitstoot onmogelijk en moet de sector volgens de Europese 2050-Roadmap niet dezelfde inspanningen leveren als andere sectoren. Met het veranderde mestbeleid heeft de landbouwsector onbedoeld al 27 procent van de klimaatdoelstelling gehaald. Ook de grote verantwoordelijkheid qua voedselproductie – die naar verwachting nog verder zal toenemen – mogen we niet vergeten volgens Relaes: ‘Het Middellandse Zeegebied was tot nu altijd de graanschuur van Europa, maar men vreest nu dat deze regio door de klimaatverandering voor de eerste maal in de geschiedenis niet langer zelfvoorzienend zal zijn.’ De landbouwsector ziet klimaatmitigatie, het tegengaan van klimaatverandering, dan ook vooral in termen van technologische innovatie, bijvoorbeeld door het pensmicrobioom van vee aan te passen om de methaanuitstoot te reduceren of met pocketvergisters. Die laatsten vergisten op kleine schaal mest, zodat die niet langer opgeslagen moet worden. Bovendien kan je er ook groene energie uit opwekken.

Top


Bart Vercoutere (directeur I-Cleantech Vlaanderen): ‘Met circulaire CO2 kunnen we naar een koolstofrijke en toch klimaatneutrale samenleving.’

Foto Bart Vercoutere, I-Cleantech Vlaanderen

Terwijl we voortdurend horen dat we naar een koolstofarme samenleving moeten, pleit Bart Vercoutere net voor een koolstofrijke én toch klimaatneutrale samenleving. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar volgens Vercoutere is circulaire koolstof de oplossing: ‘Koolstof uit de grond halen en vervolgens in de lucht lozen is lineair en dus niet goed. We moeten werken naar een circulaire CO2, die we gaan hergebruiken.’ In het systeem van circulaire CO2 blijven we dus wel CO2 uitstoten, maar creëren we tegelijk optimale methodes om CO2 te vangen, net zoals bomen dat doen. ‘Voor elke ton CO2 die we uitstoten, moeten we ook een ton uit de lucht halen. En liefst meer om onze historische schuld in te lossen. Zo dragen we niet meer actief aan de opwarming bij’, zegt Vercoutere.

We hoeven ook niet afhankelijk te blijven van eindige fossiele brandstoffen, want er valt dankzij de zon meer energie op aarde dan we ooit kunnen gebruiken. ‘Een dag zonne-energie is meer dan genoeg om de hele aarde een jaar lang van energie te voorzien’, zegt Vercoutere. ‘Wat overblijft zijn dus 364 dagen luxe: die energie kan je dan weer gebruiken om CO2 te gaan vangen en circulair te maken.’

Het project waarbij Arcelor Mittal een deel van de koolstof die vrijkomt bij staalproductie opvangt en omzet naar biobrandstof is daar een mooi voorbeeld van volgens Vercoutere. Hoe beter en grootschaliger de technologie voor zulke projecten wordt, hoe goedkoper energie zal worden. Het geld dat zo uitgespaard wordt, kan op zijn beurt ook weer geïnvesteerd worden in het vangen en opslaan van CO2.

Top


Elke De Beukelaer (coördinator Pulse Transitienetwerk Cultuur): ‘De cultuursector kan sterk bijdragen aan een mentaliteitswijziging.’

Foto Elke De Beukelaer, Pulse Transitienetwerk Cultuur

Elke De Beukelaer levert haar bijdrage aan de Vlaamse klimaattop vanuit een onverwachte hoek: met Pulse verbindt ze meer dan 1000 organisaties uit de brede cultuursector. De Beukelaer houdt een sterk pleidooi voor de kracht van verbeelding in de strijd tegen klimaatverandering. ‘Klimaatbeleid is voor ons maar één facet in de transitie naar een duurzame en rechtvaardige samenleving’, zegt De Beukelaer. Om die transitie te verwezenlijken, heb je op samenlevingsniveau een mindshift nodig. Daar ziet De Beukelaer een belangrijke rol voor de cultuursector. De cultuursector biedt leer- en ervaringsruimte en ruimte voor publieke dialoog en verbeelding. Zo zijn het vaak cultuurhuizen die ruimte bieden aan burgerinitiatieven. Daarnaast kan cultuur mensen wakker schudden en sensibiliseren, maar ook de moed geven om aan de slag te gaan. Een mooi voorbeeld van hoe cultuur de lokale dialoog versterkt is volgens De Beukelaer Translab K, een project van Vormingplus Kempen: ‘Het is een lerend netwerk waar iedereen die in de regio met ecologische duurzaamheid en transitie bezig is elkaar kan ontmoeten, ervaring kan uitwisselen en kan samenwerken aan uitdagingen. Zo zijn ze bijvoorbeeld bezig een windenergiecoöperatie uit de grond te stampen.’

Top