Hoever staat de uitvoering van het Vlaams Klimaatbeleidsplan 2013-2020?

Het Vlaams Klimaatbeleidsplan 2013-2020

Op 28 juni 2013 keurde de Vlaamse Regering het Vlaams Klimaatbeleidsplan 2013-2020 (VKP) definitief goed. Het plan bestaat uit een overkoepelend luik en twee deelplannen: het Vlaams Mitigatieplan (VMP), om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, en het Vlaams Adaptatieplan (VAP) om de effecten van klimaatverandering in Vlaanderen op te vangen. Het eerste voortgangsrapport van beide deelplannen werd op 15 april 2016 op de Vlaamse Regering gebracht.

Het Vlaams Mitigatieplan 2013-2020

Met het VMP wil Vlaanderen de uitstoot van broeikasgassen tussen 2013 en 2020 verminderen om de klimaatverandering tegen te gaan. Tegelijkertijd wordt in dit plan ook de basis gelegd voor verdere inspanningen voor emissiereducties tegen 2050.

Het VMP geldt voor sectoren die niet onder het Europees emissiehandelssysteem voor energie-intensieve bedrijven (EU ETS) vallen, met name mobiliteit, gebouwen, landbouw en de (beperkte) niet-ETS-onderdelen voor industrie en energie. De focus van het VMP ligt dan ook voornamelijk op alle interne maatregelen die technisch en economisch uitvoerbaar én maatschappelijk aanvaardbaar zijn.

Het VMP presenteert  op regelmatige basis een voortgangsrapport  waarin de uitvoering van de maatregelen en de bereikte reducties besproken worden. Met deze rapporten kan de Vlaamse Regering kort op de bal spelen en haar beleid aanpassen indien nodig.

Het eerste voortgangsrapport – het VORA 2013-2015 – kwam op 15 april 2016 bij de Vlaamse Regering op tafel. Het bevat informatie over de evolutie in de periode 2013-2015. Per sector worden de emissies geanalyseerd, indicatoren en korte termijn prognoses (2020) geduid, de belangrijkste beleidsevoluties besproken en prognoses op middellange (2030) en lange (2050) termijn opgesteld. Tenslotte worden er concrete beleidssuggesties geformuleerd.

Op het moment dat het VMP goedgekeurd werd, was er nog geen akkoord tussen de verschillende Belgische beleidsniveaus over de verdeling van de inspanning van de 2020-doelstellingen. Daarom werd er, in afwachting van een definitieve Vlaamse doelstelling, in het VMP een indicatieve Vlaamse niet-ETS-doelstelling van -15% in 2020 t.o.v. 2005 vastgelegd. Dit komt overeen met de doelstelling voor België. Bij de goedkeuring van het plan werd er een beperkt tekort verwacht in de periode 2013-2020. De reeds geplande en extra voorgestelde interne maatregelen in het VMP volstonden dus niet om de vastgestelde doelstelling te bereiken. Daarom nam de Vlaamse Regering zich voor om actief op zoek te gaan naar bijkomende interne reductiemaatregelen.

Op 4 december 2015 sloten de drie gewesten en de federale overheid een intra-Belgisch klimaatakkoord waarbij Vlaanderen zich engageerde om een uitstootvermindering van 15,7% in 2020 t.o.v. 2005 te realiseren (in de niet-ETS-sectoren). Als we de totale periode 2013-2020 bekijken, dan is deze doelstelling binnen bereik met zicht op een beperkt overschot. Op basis van de huidige gegevens en prognoses verwachten we wel een overschrijding van de jaarlijkse uitstoot rond 2017. Van 2017 tot 2020 zouden we dus meer uitstoten dan vooropgesteld. Toch brengt dit onze globale doelstelling niet in gevaar omdat we in de beginjaren van de periode beter scoren dan de doelstelling.

 

Voor Vlaanderen is de doelstelling voor 2013-2020 binnen bereik

Toch zal een bijsturing nodig zijn om de jaarlijkse tekorten na 2020 op te vangen. Als we de emissietrend op het Europees overeengekomen niveau op middellange (2030) en lange (2050) termijn willen volgen is het nodig om het klimaatbeleid binnen alle niet-ETS-sectoren structureel te versterken. Daarom organiseert de Vlaamse Regering in 2016 dan ook de Vlaamse Klimaattop!

 

Infografiek 'de uitdaging voor Vlaanderen'

Voor de ontwikkeling van het Vlaamse lange termijn klimaatbeleid onderzoeken we hoe we de Europese Routekaart 2050 kunnen vertalen naar de Vlaamse context. Daarbij wordt ook bekeken hoe de verschillende sectoren en beleidsvelden kunnen bijdragen.

Vlaams actieplan reductie uitstoot van F-gassen 2015-2020

Zoals aangekondigd in het Voortgangsrapport 2013-2015 van het Vlaams Klimaatbeleidsplan 2013 – 2020 in het luik Mitigatie, is een Vlaams actieplan rond de reductie van de uitstoot van F-gassen voorbereid. Het actieplan geeft uitvoering aan het Vlaams Mitigatieplan 2013-2020 waar specifieke bijkomende acties t.a.v. F-gassen werden gevraagd.

Op 16 april 2014 werd EU-verordening 517/2014 betreffende gefluoreerde broeikasgassen goedgekeurd die op 1 januari 2015 in werking trad. Deze ambitieuze EU-regelgeving voorziet in een snelle afbouw van het gebruik van F-gassen met een hoge GWP-waarde* d.m.v. de invoering van een quotasysteem voor het op de markt brengen van F-gassen in Europa, toekomstige verbodsbepalingen en strengere uitbatingsvoorwaarden. Deze Europese aanscherping van de regelgeving rond het gebruik van F-gassen zal ook in het Vlaamse Gewest zorgen voor een significante reductie van de uitstoot van F-gassen. Een ondersteunend en aanvullend beleid moet er op toezien dat de verwachte emissiereducties effectief worden verwezenlijkt.

Het Vlaams actieplan reductie uitstoot van F-gassen 2015-2020:

  • zet in op verhoogde sensibilisering van de betrokken doelgroepen rond lekdicht onderhoud van koelinstallaties en de naleving van de regelgeving;
  • bevat initiatieven die de controle op de verkoop en het gebruik van F-gassen aanmoedigen;
  • besteedt aandacht aan de training van technici in het gebruik van milieuvriendelijke alternatieven;
  • beoogd ook bijkomende reductiemaatregelen in de chemische sector.

*GWP-waarde = Global Warming Potential of vermogen tot opwarming van de aarde: geeft het opwarmend vermogen weer van het betrokken broeikasgas. Dit is de relatieve bijdrage tot het broeikaseffect van een eenheid van het betreffende gas vergeleken met een eenheid CO2 geïntegreerd over een periode van 100 jaar.