Vlaamse Klimaattop vanuit het perspectief van lokale mandatarissen en middenveld

 


Mathias Bienstman (beleidscoördinator Bond Beter Leefmilieu): ‘Er is nood aan een ware systeemverandering.’

Foto Mathias Bienstman, Bond Beter LeefmilieuSinds de klimaattop in Parijs is er volgens Mathias Bienstman eindelijk een heldere klimaatdoelstelling voor België en Europa: nuluitstoot tegen 2050. Enkel aan systeemoptimalisatie doen volstaat daarvoor niet, illustreert Bienstman met een voorbeeld: ‘Als je een verbrandingsmotor technisch optimaliseert zodat die 40 procent minder uitstoot, dan zal je aanvankelijk snel emissies reduceren, maar na enkele jaren bots je op een grens.’ Om op de lange termijn vooruitgang te boeken is er dus nood aan echte systeemverandering in alle sectoren, maar de uitdaging daarvan wordt onderschat.

‘Als nu de elektrische auto doorbreekt, dan crasht het elektriciteitsnet. We zijn daar niet klaar voor’, zegt Bienstman. Je hebt dus niet enkel nieuwe technologie nodig, maar ook sociale innovatie. ‘Bijvoorbeeld deelwagens en misschien nieuwe vormen van openbaar en collectief vervoer’, oppert Bienstman.

Daarvoor moet een draagvlak gecreëerd worden door maatschappelijke en bestuurlijke innovatie. Het is belangrijk om daarbij niet elk beleidsdomein apart te bekijken, maar alles in samenhang te zien. ‘Mobiliteit en energie hebben een impact op elkaar dus er zijn nieuwe bestuurlijke processen nodig om dat te organiseren’, zegt Bienstman.

Top


Nozizwe Dube (voorzitter Vlaamse Jeugdraad): ‘Naar een systeem dat ook de kinderen en jongeren van de toekomst dezelfde kansen biedt.’

Foto Nozizwe Dube, Vlaamse JeugdraadOok kinderen en jongeren nemen veel initiatief in de strijd tegen klimaatverandering, toont Nozizwe Dube aan met het voorbeeld van Tournevie: een betaalbare en ecologische bibliotheek voor werkmaterialen in Brussel. ‘Als consumenten gaan we meer betalen voor het gebruik van een product in plaats van het bezit daarvan. Dat zijn de kiemen van de circulaire economie, die we moeten integreren in onze levensstijl om een klimaatneutrale samenleving te realiseren.’

Maar zonder een gedurfd beleid met een langetermijnvisie, blijven zulke initiatieven volgens Dube een druppel op een gloeiende plaat. ‘Beleidsmakers moeten de mentaliteitswijziging naar een klimaatneutrale samenleving en een circulaire economie aanmoedigen.’

Zo moeten mensen ontmoedigd worden om de auto te nemen door investeringen in fietswegen en goedkoop openbaar vervoer. De bewustmaking moet al beginnen op school en op de arbeidsmarkt moeten jongeren kunnen bijdragen aan een duurzame samenleving in plaats van een vervuilende industrie, pleit Dube.

‘We kunnen niet meer leven zoals de vorige generaties, we beseffen ook dat we ons moeten aanpassen aan de wereld die nog komt. We willen een systeem dat tegemoetkomt aan onze behoeften van vandaag én aan de kinderen en jongeren die nog komen, zodat die ook dezelfde kansen hebben.’

Top


Eva De Bleeker (schepen Hoeilaart): ‘De CO2-neutrale opties moeten ook de goedkoopste en meest praktische zijn.’

Eva De Bleeker, gemeente HoeilaartHoeilaart is een van de gemeenten die het burgemeestersconvenant ondertekenden en dus een klimaatplan moesten opstellen. Omdat de gemeente dicht bij de burger staat, ligt haar uitdaging er volgens De Bleeker in de mentaliteitswijziging of klimaatklik bij die burger te realiseren. Dat probeert de gemeente op drie domeinen: ze geeft zelf het goede voorbeeld, doet aan informatieverstrekking en moedigt burgers aan met premies. ‘We geven niet enkel de premies die je al krijgt als je de normen respecteert, maar ook premies voor wie het nog beter doet dan de normen voorschrijven’, zegt de Bleeker.

Het is belangrijk dat CO2-neutrale opties ook de goedkoopste zijn opdat de burger ervoor zou kiezen. ‘Het ecologisch geweten van de Vlaming is nog altijd minder sterk dan de portemonnee’, zegt de Bleeker. Naast dat financiële aspect is ook een goed alternatief belangrijk. ‘We hebben een treinlijn die door onze gemeente loopt waarmee je heel makkelijk naar Brussel zou geraken, mocht daar nu eindelijk het gewestelijk expresnet eens worden gestimuleerd,’ verklaart de Bleeker.

Top


Ludwig Vandenhove (gedeputeerde provincie Limburg): ‘Gemeenten kunnen van elkaars goede voorbeelden leren.’

Foto Ludwig Vandenhove, Provincie LimburgIn Vlaanderen hebben nu 238 gemeenten van de 308 het burgemeestersconvenant ondertekend. ‘Dat laat ons toe te vergelijken met andere steden en gemeenten op Vlaams niveau zodat de klimaattransitie eenvormig kan verlopen’, zegt Ludwig Vandenhove. De provincies en gemeenten kunnen op het terrein veel betekenen met kleine en tastbare acties, die zo interessant zijn voor de burger dat hij bijna spontaan voor de klimaatneutrale weg kiest.

Limburg zet daarvoor in op samenwerking met partners zoals de steunpunten duurzaam bouwen. ‘Er zijn een heleboel mooie initiatieven die gemeenten van elkaar kunnen overnemen, zodat ze niet opnieuw het warm water moeten uitvinden. Ik denk bijvoorbeeld aan: groepsaankopen, energierenovatie van gemeentelijke gebouwen of fietsostrades.’

Ook op vlak van buurtwerking kunnen regionale besturen een belangrijke rol spelen. Zo maakt de provincie Limburg een beperkte subsidie vrij voor repaircafés. Verder is Vandenhove tevreden dat er extra budget naar sociale huisvesting zal gaan omdat dit zowel winst voor het klimaat oplevert als voor een maatschappelijk kwetsbare groep mensen.

Top